Yuvan Goren i spektroskop

Archeologia śledcza: dawna korespondencja

8 sierpnia 2010, 10:33

Dla historyków, analizujących dawne listy, ważna jest wiedza o nadawcy i odbiorcy. Czasem z samego listu trudno orzec, kto jest nadawcą, im głębiej sięgamy w przeszłość, tym jest to trudniejsze. A już zwłaszcza w przypadku glinianych tabliczek sprzed trzech i pół tysiąca lat.



Zwyczaje pogrzebowe w najstarszym mieście na świecie

22 marca 2022, 10:00

Międzynarodowy zespół ekspertów przyjrzał się bliżej zwyczajom grzebalnym w najstarszym mieście świata, Çatalhöyük. Domy w Çatalhöyük noszą ślady odbywania w nich rytuałów, w tym rytuałów pogrzebowych. Zmarli chowani byli w domach, w przypadku niektórych z nich używano pigmentów, a miejsca pochówku malowano.


Starożytny system irygacyjny z Chin służył społecznościom pastersko-rolniczym

8 stycznia 2018, 11:52

W północno-zachodnich Chinach, w jednym z najbardziej suchych miejsc na Ziemi, odkryto starożytny system irygacyjny, który pozwalał na uprawę roślin i hodowlę zwierząt. Odkrycia dokonali naukowcy z Washington University w St. Louis, którzy w swoich pracach wykorzystali satelity i drony.


Nastolatka z dzieckiem przytulonym do pleców pochowana na anglosaskim cmentarzu

16 stycznia 2024, 16:52

Podczas budowy najdłuższego na świecie lądowego i podmorskiego interkonektora Viking Link, łączącego Wielką Brytanię i Danię, odkryto 50 stanowisk archeologicznych, datowanych od prehistorii po nowożytność. Najbardziej interesującym z nich jest pozostałość po anglosaskim cmentarzu z VI-VII wieku. Wśród znalezionych tam pochówków wymienia się grób nastolatki oraz dziecka przytulonego do jej pleców. Cmentarz jest umiejscowiony wewnątrz rowu obwodowego pochodzącego z epoki brązu, co wskazuje, że miejsce to wykorzystywano na długo przed jego założeniem.


Małpy z Akrotiri dowodzą, że Grecy epoki brązu podróżowali do Indii?

21 stycznia 2020, 05:56

Błękitne małpy z Santorini mogą być dowodem, że już w epoce brązu Grecy podróżowali do Indii. Tak uważa grupa antropologów, prymatologów i archeologów z Wielkiej Brytanii i USA.


Grobowce, baseny i świątynia Herkulesa – najnowsze odkrycia z Rzymu

15 stycznia 2026, 15:58

Dwa monumentalne baseny, świątynie poświęcona prawdopodobnie Herkulesowi oraz dwa grobowce z epoki Republiki to najnowsze odkrycia archeologiczne w Rzymie. Zabytki zostały znalezione podczas prac archeologicznych prowadzonych wzdłuż Via di Pietralata. Dotychczas znaleziono tam ślady osadnictwa od V do I wieku p.n.e. oraz – mniej liczne – dowody na to, że obszar ten był zamieszkany też w II i III wieku po Chrystusie. Archeolodzy trafili też na dowody istnienia tam starożytnej drogi oraz cieku wodnego, który wpadał do pobliskiej rzeki Aniene. Odkrycie grobów wskazuje na charakter, jaki przed tysiącami lat miał ten obszar.


Dom sprzed 10 000 lat

26 listopada 2013, 14:06

Podczas wykopalisk archeologicznych prowadzonych w pobliżu miejscowości Eshtaol, która znajduje się na południowy zachód od Jerozolimy, znaleziono pozostałości po liczącej sobie 6000 lat świątyni i domu mieszkalnego, którego wiek oceniono na 10 000 lat. To najstarszy budynek w tej okolicy


Najdroższą przyprawę świata udomowili Grecy, a nie Persowie

19 kwietnia 2022, 12:49

Najdroższa przyprawa świata, szafran, jest uprawiana od ponad 3000 lat. Uprawiano ją w Grecji, Persji i innych krajach basenu Morza Śródziemnego. Obecnie 90% światowej produkcji pochodzi z Iranu. Nic też dziwnego, że Iran – czyli dawna Persja – jest uważany za najbardziej prawdopodobne miejsce udomowienia szafranu uprawnego (Crocus sativus), zwanego też krokusem uprawnym. Jednak najnowsze badania wskazują, że roślinę tę po raz pierwszy udomowiono w starożytnej Grecji.


Szczątki osła z wczesnej epoki brązu wskazują na wykorzystanie wędzidła

17 maja 2018, 09:28

Osły mogły być ubierane w wędzidła już w 3. tysiącleciu p.n.e., a więc na długo przed wprowadzeniem koni na Bliskim Wschodzie. Świadczy o tym charakterystyczny wzorzec zniszczenia zębów, odkryty u zwierzęcia znalezionego pod dziedzińcem domostwa w Tell as-Sâfi.


Odczytano kolejne wyrazy z dłoni z Irulegi. Coraz więcej wiemy o starożytnym amulecie

5 marca 2024, 11:52

Gdy w 2021 roku archeolodzy znaleźli na północy Hiszpanii wykonaną z brązu dłoń, która 2000 lat wcześniej prawdopodobnie wisiała na drzwiach jednego z domostw, nie zdawali sobie sprawy, że mają w ręku sensacyjne znalezisko. Dopiero rok później, podczas konserwacji zabytku, okazało się, że widnieje na niej napis, który może pomóc w rozwiązaniu jednej z największych zagadek lingwistycznych Europy – pochodzenia języka baskijskiego


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk